1

شفافیت بانک مرکزی و کاهش تلاطم در بازارهای مالی

  • ۰۹ مهر ۱۴۰۰ - ۱۵:۰۳
افروز عقیلی، تحلیلگر مسائل اقتصادی
شفافیت بانک مرکزی و کاهش تلاطم در بازارهای مالی

شفافیت بانک مرکزی و کاهش تلاطم در بازارهای مالی

 

همواره، بانکهای مرکزی به رازداری، مشهور، و انگیزه این رازداری (عدم شفافیت) در هر عصر ‏متفاوت بوده است. بانکهای مرکزی در ابتدای پیدایش، بیشتر دیدگاه کسب وکار و سودآوری داشتند ‏،تصمیمات وام دهی خود را به جهت حفظ مزیت رقابتی بر رقبای خود اظهار نمی کردند. زمانی که ‏بانکهای مرکزی، به بانکداری برای دولت، تغییر وظیفه دادند ،باهدف اجتناب از ارائه اطلاعات ‏تحقیرکننده و تضعیف کننده راجع به تأمین مالی دولت، رازداری خود را حفظ کردند. زمانی هم که ‏نقش آخرین وام دهنده را در اقتصاد به عهده گرفتند ،به منظور جلوگیری از کاهش اعتماد به ‏مؤسسات مالی در شرایط بحرانی، متمایل به حفاظت از اطلاعات مربوط به عملیات این مؤسسات ‏در زمان اضطرار بودند ‏
شفافیت، یکی از مهمترین سازوکارهایی است که بانکهای مرکزی در کل جهان بدان اهتمام ‏دارند. در علوم اقتصادی، اطلاعات بیشتر به اطلاعات کمتر همواره ترجیح داده میشود. در سالهای ‏اخیر، بانکهای مرکزی در سراسر جهان به موضوع شفاف سازی ،مسؤولیت پذیری و اطلاع رسانی ‏توجه زیادی نموده اند . برخلاف گذشته که بانکهای مرکزی تصمیم های خود را در خفا و پشت ‏درهای بسته می گرفتند، اکنون جزئیات جلسات کمیته های پولی و اعتباری که مهمترین مراکز ‏تصمیم گیری در بانکهای مرکزی است، به اطلاع همگان میرسد. بانکهای مرکزی در کنار شفاف ‏سازی ،مسؤولیت پذیری را نیز برعهده گرفته اند و خود را در قبال مسائل اقتصادی و تصمیمات ‏بانک در مقابل عموم، مسؤول می دانند. اطلاع رسانی نیز به عنوان بخشی از فعالیتهای ضروری ‏بانکهای مرکزی به حساب می آید . ‏
در زمینه شفاف سازی ،مسؤولیت پذیری و پاسخگویی در سالهای گذشته با تأکید صندوق بین ‏المللی پول، بانک مرکزی، اقدامات مؤثری انجام داده، ولی در برخی موارد، این سیاستها با مقاومت ‏روبه رو شده است و برخی از سازمانها و دستگاههای اجرایی، اعتقادی به اثرات مثبت آن ندارند. ‏معیارهای اندازه گیری شفاف سازی ،مسؤولیت پذیری و پاسخگویی چندان دقیق نیست ولی ‏باوجوداین، میتوان به صورت مقایسه ای، آن را مورد بررسی قرارداد .‏
‏.تعریفی که صندوق بین المللی پول از شفافیت در بانک مرکزی دارد، به این شرح است: ایجاد ‏محیطی که در آن، اهداف سیاستگذاری و حقوقی، چارچوبی مرتبط با سیاستهای پولی و مالی و ‏شرایط پاسخگویی مؤسسات فراهم آورده که به طور جامع، قابل دسترس و زمانبندی شده در اختیار ‏عموم قرار گیرد .‏
شفافیت بانک مرکزی، اغلب وجود اطلاعات متقارن بین بانک مرکزی و بخش خصوصی تعریف ‏میشود و درجه شفافیت بانک مرکزی، معمولاً با میزان اطلاعات منتشر شده برای عموم اندازه گیری ‏میشود؛ بنابراین، ارائه اطلاعات بیشتر توسط بانک مرکزی، موجب درجه بالاتری از شفافیت می ‏شود.‏
با افزایش شفافیت، نا اطمینانی در مورد درک اقتصادی سیاستگذاران کاهش می یابد که این موضوع، ‏به کاهش خطاهای پیش بینی و تغییرپذیری انتظاری منجر می شود. افزایش شفافیت و انتشار پیشبینی ‏های بانک مرکزی، به عملکرد بهتر اقتصاد کلان منجر می شود؛ چون اطلاعات منتشره، نا اطمینانی ‏بخش خصوصی را در مورد مقاصد بانک مرکزی کاهش می دهد . بسیاری از بانکهای مرکزی در ‏کشورهای صنعتی و نوظهور، استراتژی ارتباطی و شفافیت سیاست پولی خود را بهبود بخشیده اند. ‏این امر بانکهای مرکزی را قادر میسازد، تصمیمات سیاست پولی را در چهارچوب نهادی مشخص به ‏صورت صریح تر و واضح تر اتخاذ کنند. این فرایند بویژه در کشورهای با هدف گذاری تورم شدت ‏گرفته است .‏
دو دلیل عمده برای افزایش شفافیت بانک مرکزی وجود دارد. ‏
‏-‏ نخست، شفافیت می تواند به عنوان جنبه دیگر استقلال بانک مرکزی تلقی شود. جامعه از نهادهای ‏مستقل قانونی، شفافیت می خواهد؛ که پیشنیاز ضروری برای مسؤولیت پذیری و پاسخگویی، و ‏پاسخگویی نتیجه طبیعی افزایش اختیارات بانک مرکزی است. اگر سیاستگذاران پولی، استقلال ‏ابزاری داشته باشند، هیچ روش مستقیمی وجود ندارد تا عموم مردم بتوانند بر سنجه های بانک ‏مرکزی کنترل یا نفوذ داشته باشند؛ بنابراین، به شدت نیاز است تا سیاستگذاران، پولی تصمیمات ‏سیاستی خود را توجیه کنند با افزایش استقلال بانکهای مرکزی در انتخاب آزادانه تر تاکتیکهای ‏خود و کسب اختیار زیاد در تعیین و تعقیب اهداف، شفافیت به صورت سازوکاری عمل میکند که ‏عموم می توانند اقدامات بانک مرکزی را از جهت سازگاری با تعهدات و اختیاراتش، ارزیابی ‏کنند. ‏
‏-‏ دلیل دیگر افزایش شفافیت بانک مرکزی ، آن است که از منظر اقتصادی ،درجه ای معین از ‏رفاه را افزایش میدهد و می تواند به پیامدهای اقتصادی بهتر منجر شود .درواقع، افزایش شفافیت ‏بانک مرکزی، بخشی از روند کلی افزایش شفافیت و کارآیی نهادهای دولتی بوده که در واکنش به ‏فشار عمومی در زمینه پاسخگوتر‎ ‎بودن دولت به عموم، پدید آمده است . به عنوان مثال، هر چه ‏تلاش بانک مرکزی در انتشــار پیشبینی های اقتصاد کلان بیشــتر باشد،تأثیر آن بر سیاستگذاری ‏پولی، بهتر خواهد بود. در این میان، بخش خصوصی، بیشــتر به پیشبینی های منتشره متمرکز شده ‏و به اطلاعات غیررســمی خود، اهمیت کمتری میدهد. روشــن بودن عملکرد بانک مرکــزی و ‏ارزیابی منظم از تحولات اقتصــادی در درک نحــوه واکنــش بانک مرکزی به شوکهای اقتصــادی ‏توســط فعالان بازار و مــردم و افزایش اثربخشــی و کارآیی سیاســت، کمــک قابل توجهی میکند. ‏بازارهایی که منجر به پدیده هایی مانند رفتار گله ای یا وحشت می شود. این پدیده ها شامل تعداد ‏زیادی از افراد دارای اطلاعات ناقص می شود وشرکت کنندگانی که از رفتار یکدیگر استنباط اشتباه ‏می کنند . شکی نیست که این موارد وجود دارد ، و گاهی اوقات منجر به اختلالات جدی حتی ‏بحرانی می شود . به سادگی قابل مشاهده است که شفافیت بیشتر، می تواند سودمند باشد، زیرا بخش ‏خصوصی می تواند به اطلاعات بیشتر و دقیق تری دست یابد . درواقع، در یک اقتصاد بدون نقص، ‏بازار، در کنار نبود عدم تقارن اطلاعاتی و شفافیت کامل ، حد مطلوب نظریه رفاه است .‏

‏ ‏

لینک کوتاه : https://khabardun.com/?p=16768

برچسب ها

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبردون در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.